In “Drijfveren” vertellen Proefdiervrij-onderzoekers wat hen motiveert om tegen de stroming in te gaan. Dit keer is het aan Bas van Balkom. Hij doet onderzoek naar diabetische nierschade, zónder daarbij proefdieren te gebruiken.

Onderzoekers als Bas inspireren ons, en nog belangrijker; anderen. Hij bewijst dat de proefdiervrije wetenschap de toekomst heeft.

Proefdieren worden overbodig, zodra er alternatieven voor dierproeven worden ontwikkeld. Daarom zijn we vanaf 2010 wetenschappers die proefdiervrij onderzoek (willen) doen financieel gaan steunen.

In 2017 maakten we kennis met Bas van Balkom, onderzoeker aan het UMC Utrecht. Samen met zijn team doet hij onderzoek naar diabetische nierschade en hoe dat hersteld kan worden met behulp van een orgaan-op-een-chip. Daar steunen wij hem graag bij!

Bas: “Samen met mijn team onderzoek ik hoe diabetes de nieren, alvleesklier en lever beïnvloedt. Deze organen kweken we op een orgaan-op-een-chip: een systeem waarin kweekvloeistof via kleine kanaaltjes langs en door gekweekte menselijke cellen stroomt.”

Mede mogelijk gemaakt door: Proefdiervrij

“Om ons orgaan-op-een-chip optimaal te laten werken, hadden we een specifiek apparaat nodig: de TissUse Control Unit. Dankzij jullie bijdrage hebben we dit apparaat kunnen aanschaffen. Hiermee kunnen we onderzoeken hoe diabetische nierschade ontstaat en hoe we het kunnen herstellen.”

Bas: “Onderzoek naar diabetes wordt veel gedaan op proefdieren, maar ik heb me hier nooit comfortabel bij gevoeld. Gelukkig kan ik, mede dankzij jullie, diabetische nierschade zónder proefdieren onderzoeken.”

TissUse control unit bas balkom proefdiervrij
De TissUse Control Unit

“Jullie enthousiasme werkt aanstekelijk!”

“Het enthousiasme en idealisme wat Debby uitstraalde tijdens onze ontmoeting werkte aanstekelijk. Het is mooi om te zien dat jullie het proefdiergebruik willen beperken en tegelijkertijd ook realistisch kijken naar de mogelijkheden en obstakels.

Het motiveerde mij om hard mijn best te doen en waar mogelijk proefdiervrij te werken. Maar ik vind het ook leuk om de kant van de onderzoeker te bekijken. Veel onderzoekers staan er bijvoorbeeld niet bij stil dat de stoffen die in het lab gebruikt worden van dieren afkomstig zijn. Het gaat dus ook om bewustwording.”

Bas balkom
Bas van Balkom, UMC Utrecht

Minder dierproeven in de toekomst

“Computers worden steeds krachtiger. Steeds meer onderzoeksgegevens worden voor het publiek beschikbaar. Ik geloof dat slimme computerprogramma’s in de toekomst kunnen bijdragen aan het 3V-beleid: het Verminderen, Vervangen en Verfijnen van dierproeven.

Door onderzoeksgegevens optimaal te gebruiken en te analyseren, kan er richting gegeven worden aan welk onderzoek echt noodzakelijk is.

Ik hoop dat ik in 2030 hier een bijdrage aan heb kunnen leveren. In mijn projecten werk ik samen met TissUse, een bedrijf dat platforms ontwikkelt voor onderzoeken met organen-op-een-chip. Ook werk ik met een bedrijf dat software ontwikkelt, waarmee grote hoeveelheden data aan elkaar gekoppeld worden.

Op basis van ‘big data’, hopen we zo een systeem te ontwikkelen waarmee we dierproeven kunnen vervangen.

We beginnen nu klein, maar hebben grote ambities. Zo is mijn collega Vivian nu bezig om ook modellen voor andere organen in het systeem te implementeren en merken we veel enthousiasme bij andere onderzoeksgroepen.

Vivian bas balkom
Vivian aan het werk

Over 10 jaar hoop ik dat ons model inzetbaar is voor veel meer verschillende organen en ziekten, zodat er zo weinig mogelijk proefdieren worden gebruikt.”