Wie aan proefdieren denkt, zal snel een muis voor ogen zien. Niet gek, want de muis is het meest gebruikte proefdier in onderzoek. Waarom en waarvoor worden ze gebruikt? Je leest het hier!

  • Een muis is speels, schoon en makkelijk te houden
  • Muizen worden genetisch gemodificeerd voor onderzoek
  • Muizen worden ook gebruikt voor psychologisch onderzoek
  • Erwten kunnen muizen vervangen
  • Proefdieronderzoeken met muizen werken niet

Huisdier of proefdier?

Wist jij dat een muis ook een uitstekend huisdier is? Ze zijn speels, houden zichzelf goed schoon, nemen niet veel ruimte in en zijn makkelijk te verzorgen. Verder zijn ze ook stil – althans, wij horen de hoge geluiden die een muis maakt bijna niet. Zouden we deze wel horen, dan zouden we kunnen horen dat muizen net zo mooi zingen als vogels. Nieuwsgierig naar hoe zingende muizen klinken? Luister hier.

Maar hun kleine omvang en het gemak waarmee men ze kan houden, zorgen er ook voor dat het diertje populair is in dierproeven. Daarnaast plant een muis zich ook snel voort: tien weken na hun geboorte zijn ze geslachtsrijp en hun zwangerschap duurt maar 19 dagen.

De muis is het meest gebruikte proefdier: van alle in Nederland geregistreerde dierproeven is 43% uitgevoerd op een muis.

Geen mensen

Muizen zijn natuurlijk geen mensen. Een muis kan veel menselijke ziektes van nature niet krijgen. De muizen in proefdieronderzoeken zijn genetisch gemodificeerd, zodat symptomen van menselijke ziektes nagebootst kunnen worden.

Onderzoek wordt dus uitgevoerd op een imitatie van een menselijke ziekte en niet op de daadwerkelijke ziekte. Dit verklaart waarom op muis geteste medicijnen vaak geen succes zijn.

Naast lichamelijk onderzoek, worden muizen ook gebruikt in psychologisch onderzoek. Een voorbeeld is het bekende doolhof: muizen moeten onder invloed van verschillende prikkels, zoals de belofte van voedsel of pijn, hun weg door verschillende gangetjes vinden. Het is een stressvol proces waarmee het leervermogen wordt onderzocht. Maar wat voor de muis werkt, werkt anders voor de mens!

Muizen makkelijk te vervangen

Experimenten op dieren hebben in het verleden belangrijke kennis opgeleverd, maar veel van deze dierproeven waren helemaal niet nodig. Dit bewees Gregor Mendel al in de 19e eeuw.

Gregor Mendel
Gregor Mendel (1822- 1884) is de grondlegger van de genetica. https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1394893

Gregor Mendel onderzocht genetica door proeven te verrichten op muizen. Door stankoverlast werd hij verzocht hiermee te stoppen. Noodgedwongen stapte Mendel over op erwtenplanten. Als de muizen niet hadden gestonken, had Mendel zijn genetica onderzoek met muizen doorgezet. Dit voorbeeld laat zien dat een muis helemaal niet nodig was om deze kennis te vergaren. Het feit dat een dierproef bruikbare kennis oplevert, betekent niet dat ditzelfde onderzoek niet mogelijk of zelfs beter zou zijn zonder proefdieren.

Proefdiervrij onderzoek

Het idee dat muizen noodzakelijk zijn voor onderzoek naar menselijke ziekten is een fabel. Moderne technologie geeft wetenschap de kans om modellen te ontwikkelen die zijn gebaseerd op (gekweekte) menselijke cellen. Deze modellen zijn een relevantere weerspiegeling van menselijke ziektes en besparen duizenden dieren onnodig leed. Dat is beter voor mens én dier!

Red een muis, stop Alzheimer

Alzheimer onderzoek zonder muizen? Het kan! Dr. Wiep Scheper heeft de oplossing: een 3D hersenmodel gebaseerd op menselijke cellen dat proefdieren vervangt. Maar hiervoor hebben we jouw hulp nodig. Doneer nu en red een muis uit Alzheimer onderzoek!

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van al het proefdiervrije nieuws? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!