Wie denkt aan dierproeven, denkt aan muizen. Is dat terecht? Jazeker! Muizen zijn de meestgebruikte proefdieren in onderzoek. Maar waarom worden ze zoveel gebuikt en zijn het altijd alleen maar witte muizen? 

In dit artikel zetten wij wat feiten en fabels voor je op een rij.

Feit

  • Het is het meest gebruikte proefdier
  • Muizen worden ook gebruikt voor psychologisch onderzoek
  • Ze kunnen net zo zingen als vogels

Fabel

  • Ze zorgen voor de beste onderzoeksresultaten
  • We hebben ze nou eenmaal nodig voor onderzoek
  • Labmuizen zijn altijd wit

Het is het meest gebruikte proefdier

Feit. Van alle in Nederland geregistreerde dierproeven is 43% uitgevoerd op een muis.

Dat komt omdat ze de beste onderzoeksresultaten geven

Fabel. Dit heeft een andere reden. Muisjes zijn namelijk klein, vrij tam, makkelijk te verzorgen, ze eten weinig en zijn daarom goedkoop om te houden. Bovendien planten ze zich vrij snel voort: tien weken na de geboorte zijn ze geslachtsrijp en 19 dagen na de bevruchting staat de volgende generatie muizen alweer klaar.

Muizen worden gebruikt voor psychologisch onderzoek

Feit. Ook voor psychologisch onderzoek worden veel muizen ingezet. Uiteraard bestaat er ook onderzoek met mensen, maar veel gedragsonderzoek gebeurt met muizen. Bekend voorbeeld is het laten lopen van muizen door een doolhof onder invloed van verschillende prikkels zoals voedsel, pijn of gezelschap.

We hebben ze nou eenmaal nodig voor onderzoek

Fabel. Experimenten op dieren hebben in het verleden belangrijke kennis opgeleverd. Maar het is een fabel om te denken dat daarmee is aangetoond dat deze experimenten ook echt nodig waren. Want dat hoeft lang niet altijd zo te zijn,  dit bewees Gregor Mendel al in de 19e eeuw.

Gregor Mendel
Gregor Mendel (1822- 1884) is de grondlegger van de genetica. https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1394893

Gregor Mendel kwam aan zijn kennis door te experimenteren met erwtenplanten. Maar bijna niemand weet dat Mendel zijn experimenten begon met muizen. Door stankoverlast werd hij verzocht hiermee te stoppen. Noodgedwongen stapte Mendel over op erwten. Als de muizen niet hadden gestonken, had Mendel zijn experimenten met muizen waarschijnlijk doorgezet. In de ogen van veel mensen zou dit nodig zijn geweest, want zijn werk heeft belangrijke kennis opgeleverd. Maar het voorbeeld laat zien dat een muis helemaal niet nodig was om deze kennis te vergaren. Het feit dat een proef op een dier bruikbare kennis oplevert, betekent niet dat dit zonder een dier niet zou kunnen (misschien zelfs meer en betere kennis). 

Muisjes kunnen net zo zingen als vogels

Feit. Het zijn ‘fijne’ onderzoeksdieren omdat ze bijna geen geluid maken. Denken wij. Want muisjes maken wel degelijk geluid, alleen is dit voor de mens niet hoorbaar. Het is te hoog. Konden we deze hoge tonen wel horen, dan zouden we kunnen horen dat muizen net zo mooi kunnen zingen als vogels. Mannetjes-muizen brengen vrouwtjes een heuse serenade. Nieuwsgierig naar hoe zingende muizen klinken? Luister hier.

Labmuizen zijn altijd wit

Fabel.  Op afbeeldingen van proefdieren zijn de muizen bijna altijd wit. Dit is geen goede weerspiegeling van de werkelijkheid, want er worden ook andere kleuren muizen gebruikt. De reden waarom labmuizen bijna altijd wit worden afgebeeld weten wij ook niet precies. Misschien omdat er weinig echte beelden van muizen in laboratoria te vinden zijn?

Scroll naar beneden voor meer feiten en fabels over proefdieren!