Sinds vorig jaar loopt onze campagne astma onderzoek zonder proefdieren, met hierin Reinoud als ambassadeur voor dit thema. Maar het ontwikkelen van de astma-op-een-chip doet hij niet alleen, hij wordt ondersteund door een heel team. In dat team is Pien Goldsteen een belangrijke spil. Ik ben erg nieuwsgierig naar deze powervrouw en trek haar aan d’r labjas voor een kort interview.

Pien doet onderzoek aan de Rijksuniversiteit van Groningen en werkt keihard om astma beter te begrijpen, zónder proefdieren te gebruiken. Onderzoekers zoals Pien (en Reinoud) inspireren ons, en nog belangrijker; anderen. Zij bewijzen dat de proefdiervrije wetenschap de toekomst heeft. Ik ben daarom erg benieuwd wat haar motiveert en natuurlijk hoe het met onderzoek staat.

Pien Goldsteen doet proefdiervrij longonderzoek
Pien Goldsteen proefdiervrij longonderzoek aan de Rijksuniversiteit van Groningen

Labjas versus muisarm

Pien doet veel praktisch werk in het team van Reinoud, overlegt wekelijks met hem over de voortgang en samen sturen ze waar nodig bij. “In mijn dagelijks werk sta ik ongeveer 50% van de tijd met een witte labjas aan om experimenten te doen in het lab met menselijke longcellen. De andere helft van de tijd besteed ik aan het uitgebreid bekijken en analyseren van mijn werk en het interpreteren van de uitkomsten” vertelt Pien.

Astma-op-een-chip

Ik vraag Pien wat haar doel is met dit onderzoek : ‘een model ontwikkelen dat proefdieren kan vervangen in astma-onderzoek!’, zegt ze vol overtuiging. Zo mooi om haar enthousiasme te horen.

“Ik wil een chip ontwikkelen om beter te begrijpen hoe astma wordt veroorzaakt. Dit is geen chip die je in een computer vindt, maar een klein apparaatje zo groot als een 5 cent munt, met ieniemienie kanaaltjes aan de binnenkant. En in die kanaaltjes kan je cellen groeien. In de chip die wij maken kan je niet alleen longcellen groeien, maar ook zenuwcellen. Dit was al een uitdaging op zich, maar is in het eerste jaar direct gelukt.”

Waarom zijn zenuwcellen dan zo belangrijk?

“Mensen onderschatten vaak de invloed van het zenuwstelsel op organen en op het ziektebeloop. Zeker in astma kan juist het zenuwstelsel voor een flinke benauwdheid zorgen. Het is voor onderzoekers nog steeds niet bekend hoe dat proces precies werkt, en daar komt de chip in beeld: door een menselijke long inclusief zenuwstelsel na te bootsen op de chip, kunnen we veel beter bestuderen hoe de interactie tussen het zenuwstelsel en de longen in zijn werk gaat. En nog een groot voordeel: het kan in de toekomst proefdieren vervangen voor het testen van nieuwe medicijnen!”

“Het kan in de toekomst proefdieren vervangen voor het testen van nieuwe medicijnen!”

Vrouwen zijn anders dan mannen

Pien is er ook van overtuigd dat mensen heel anders reageren dan dieren op medicijnen. Toen ze net was begonnen met haar studie, las ze in de Volkskrant een artikel over dierproeven voor medicijnontwikkeling en het feit dat alleen mannetjesratten in deze proeven gebruikt worden. “Zelfs voor onderzoek naar medicijnen die speciaal voor vrouwen gemaakt zijn!“. Dat vond ik een absurd idee” vertelt ze.

Gaandeweg haar studie leerde Pien over organen op chips: een manier om menselijke organen ‘in het mini’ na te maken. Ze zag een geweldige uitdaging “Zo zouden we zonder proefdieren kunnen werken, en accurater nieuwe medicijnen voor mensen kunnen testen. Daar wilde ik me voor inzetten!” Zogezegd zo gedaan.

Pien Goldsteen

Samen staan we sterk

Inmiddels zijn de eerste resultaten geboekt. Het ontwerp voor de chip is af. En we zijn hard op weg met het optimaliseren van het protocol om menselijke zenuwcellen te kunnen groeien uit stamcellen.
Pien ziet in de wetenschappelijke wereld om haar heen dat steeds meer onderzoekers zich inzetten om zonder proefdieren te werken. En dat kan ik beamen gezien onze campagne Haal benauwde proefdieren uit onderzoek: ook Pieter Hiemstra en Anne van der Does werken aan de realisatie van een menselijke long.

Menselijke puzzel

Iedere onderzoeker richt zich op een stukje van de menselijke puzzel, samen zorgen ze voor beter onderzoek zonder proefdieren. Ik bedank Pien voor haar enthousiasme. Wij zijn het erover eens: samen staan we sterk op weg naar een proefdiervrije wereld!

Haal benauwde proefdieren uit longonderzoek

Met een nieuwe kweektechniek maakt Pieter Hiemstra zijn 3D longmodel wereldwijd efficiënt beschikbaar. Anne van der Does gebruikt deze door Pieter gekweekte cellen in haar long-op-een-chip model en doet daarmee revolutionair proefdiervrij onderzoek.