In de Verenigde Staten worden steeds meer apen gebruikt voor onderzoek. De trend was tot 2014 dalend, maar de afgelopen jaren neemt het aantal proeven met apen juist weer toe. In de VS zijn in 2017 meer apen gebruikt dan ooit tevoren.

in het kort:

  • onderzoek met apen neemt, na jaren van daling, weer toe in de V.S.
  • aaponderzoek populair vanwege genetische gelijkenis met de mens
  • waarde van aaponderzoek in twijfel getrokken door Amerikaans instituut
  • bewustwording over proefdiervrije innovatie moet in VS nog op gang komen

Twee tegengestelde trends

Volgens een artikel op Sciencemag, waarin de cijfers van het Amerikaans ministerie van Landbouw worden genoemd, heeft de omslag naar meer aaponderzoek te maken met twee tegen elkaar inwerkende trends. Bewustwording over de onwenselijkheid van dierproeven stijgt, maar de wens om te testen in een dier dat genetisch dicht bij de mens staat, neemt ook toe.

De laatste jaren slaat de balans door naar meer aaponderzoek. De afname die het gevolg was van bewustwording lijkt te zijn uitgewerkt. Vanzelfsprekende maatregelen zijn genomen, maar verdere stappen vereisen inspanning en inzet. Daar ontbreekt het vaak aan.

Kritische reacties

De toename van het onderzoek met apen, heeft kritische reacties uitgelokt in de VS. Thomas Hartung, directeur van het centrum voor alternatieven voor dierproeven van de Johns Hopkins Universiteit zegt: ‘Onderzoekers rennen blind naar de dierproef zonder zich af te vragen hoe zinvol die werkelijk is.‘

Hij pleit voor een uitgebreid onderzoek naar de waarde van aaponderzoek vergelijkbaar met het Chimpansee onderzoek van enige jaren geleden. Als gevolg daarvan werd het testen op Chimpansees destijds verboden. ‘De waarde van aaponderzoek wordt vaak schromelijk overschat. De genetische variatie bij apen is behoorlijk groot wat de betrouwbaarheid van onderzoek negatief beïnvloedt. Het lijkt erop dat we in oude fouten gaan vervallen’, aldus Hartung.

Proefdieren en medicijnen

De bewustwording over proefdiervrije technieken, moet in de V.S. duidelijk nog op gang komen. Cindy Buckmaster, voorzitter van de denktank  ‘Amerikanen voor medische vooruitgang’ zegt bijvoorbeeld in hetzelfde artikel: ’Het publiek wil meer medicijnen en minder dierproeven. Dat gaat niet samen.’

Het is deze overtuiging die een doorbraak naar volledig proefdiervrij medicijnontwikkeling tegenhoudt. De tijd is rijp om proefdieronderzoek niet langer te verplichten bij medicijnonderzoek. Het onderzoek waar Hartung op aanstuurt, kan hier aan bijdragen.

 Katja Wolthers

katja wolthers

Hartungs pleidooi krijgt ondersteuning vanuit Nederland. Katja Wolthers, met wie we samenwerkten in het proefdiervrije virusonderzoek, tweette blij te zijn met de opmerkingen van Hartung in het artikel. Katja tweet regelmatig over proefdiervrij onderzoek en aanverwante onderwerpen. Volg haar op Twitter via @K3Wolthers