Wat is het doel van de Campagne 'Honden uit hartonderzoek'?

Het doel van de campagne is om dierproeven met honden in hartonderzoek te vervangen door proefdiervrije methoden. Hiervoor is onderzoek nodig. Proefdiervrij financiert dit onderzoek. Ons doel is dus ook om donaties te werven die dit mogelijk maken.

Waarom richten jullie je alleen op honden?

In dit project richten we ons op honden om twee redenen. Niet veel mensen weten dat er ook op andere dieren dan muizen en ratten onderzoek wordt gedaan. Daar proberen we in dit project de aandacht voor de vragen. Daarnaast is er al veel proefdiervrij hartonderzoek uitgevoerd. Daarom is het ook echt mogelijk om de hond vrij snel uit het hartonderzoek te krijgen. Ben jij nieuwsgierig naar de hond als proefdier? Hier lees je alle feiten & fabels.

Welke proefdieren worden allemaal vervangen met deze onderzoeken?

In hartonderzoek worden verschillende dieren gebruikt. Veel fundamenteel onderzoek gebeurt op ratten en muizen. Veel toegepast onderzoek (zoals medicijntesten) gebeurt op varkens en honden. Dit komt omdat hun hart nog het meest lijkt op een mensenhart.

Alle onderzoek die Proefdiervrij ondersteunt zijn uiteraard zelf ook volledig proefdiervrij.

Waarin verschillen de onderzoeken?

Twan werkt met  spiercellen afkomstig uit hartweefsel die wordt uitgerust met een gemodificeerd kankergen waardoor ze zich buiten het lichaam op commando kunnen vermeerderen. Christine en Robert maken gebruik van stamcellen die ze omvormen tot hartspiercellen. Daarnaast doet Twan vooral onderzoek naar ritmestoornissen en bestuderen Robert en Christine met name bijwerkingen van medicijnen.

Hoe werken de onderzoekers samen?

Robert en Twan denken na over een samenwerking om de stamcellen van Robert te vermeerderen met de techniek van Twan. Christine en Robert werken samen op het gebied van medicijn onderzoek. De kennis van Christine wordt door Robert vertaald in een technische toepassing.

Hoe dragen deze onderzoeken bij aan de gezondheid van de mens?

Twan doet met name onderzoek naar boezemfibrilleren en andere ritmestoornissen. Dit is een belangrijke doodsoorzaak in Nederland. Het begrijpen van ritmestoornissen in menselijk weefsel is een belangrijke bijdrage voor de ontwikkeling van effectieve medicijnen.

Zowel Robert als Christine doen onderzoek naar medicijnen. Christine test met haar ‘mini-hartjes‘ niet alleen nieuwe medicijnen maar is ook op zoek naar nieuwe toepassingen van bestaande medicijnen.

Wat is de volgende stap in het onderzoek van Christine Mummery?

Het model van Mummery lijkt nu nog teveel op een kinderhart, terwijl veel hartproblemen zich voordoen bij oudere harten. Mummery wil die veroudering gaan nabootsen in ons door de juiste hartcellen toe te voegen. Je kunt dan denken aan zenuwcellen. Een ander mogelijkheid is om een gen in te bouwen van mensen die lijden aan de verouderingsziekte progeria. Harten van progeriapatiënten reageren als harten van oudere mensen. Met zo’n gen zou je de mini-hartjes snel kunnen laten verouderen.

Wat is de volgende stap in het onderzoek van Robert Passier?

Er zijn twee belangrijke stappen te zetten in het onderzoek van Robert. Het koppelen van de chip aan microkanaaltjes zodat er ook echt bloed gaat stromen door het model. En twee: het inbouwen van micro sensoren voor het doen van heel subtiele metingen.

Wat is de volgende stap in het onderzoek van Twan de Vries?

Twan werkt aan twee zaken: de snelheid waarmee stroom door het weefsel loopt moet nog verder omhoog. Dat is al sterk verbeterd, maar nog niet optimaal. Verder werkt Twan aan de standaardisering van zijn model zodat ook anderen van zijn techniek gebruik kunnen maken.

Hoe zijn deze onderzoekers geselecteerd?

Proefdiervrij werkt samen met ZonMW. Deze organisatie verstrekt subsidie namens de overheid. ZonMW kent het programma Meer Kennis met Minder Dieren. Dit programma is gericht op verminderen en vervangen van proefdieren. Aanvragen die hier binnenkomen en worden goedgekeurd, zijn ons startpunt. Hierdoor steunen wij alleen wetenschappelijk goed onderbouwde projecten. Daarnaast screenen wij de projecten op onze eigen criteria. Belangrijkste verschil is dat wij geen onderzoek financieren dat gericht is vermindering van het aantal proefdieren maar wij financieren alleen onderzoek dat inzet op vervanging. Wij  financieren ook geen onderzoek waarin proefdieren worden gebruikt.

Kort samengevat:

  • projecten zijn wetenschappelijk onderbouwd
  • projecten zijn gericht op vervanging van proefdieren
  • projecten zijn zelf proefdiervrij.
Hoeveel mensen sterven er per jaar aan hart- en vaatziekten?
  • Nederland telt zo’n 1,4 miljoen hart- en vaatpatiënten.
  • Na kanker zijn hart- en vaatziekten de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland.
  • In 2016 zijn 18.130 mannen en 20.483 vrouwen overleden aan hart- en vaatziekten.
  • Dat komt neer op 106 sterfgevallen per dag.
  • In 2016 waren er in totaal 272.234 ziekenhuisopnamen voor hart- en vaatziekten,
  • Omgerekend 745 per dag.
Wat is een stamcel?

Stamcellen zijn cellen met twee kenmerkende eigenschappen. Ze kunnen zich delen en ze kunnen transformeren in een cel met een specifieke functie. Er bestaan vier verschillende soorten stamcellen. Er bestaan stamcellen die in alle mogelijke cellen kunnen veranderen. Dit zijn de zogenaamde totipotente stamcellen (vroege embryonale stamcellen), dan heb je stamcellen die in veel (maar niet alle) celtypen kunnen veranderen, de zogenaamde pluripotente stamcellen, dan heb je stamcellen die nog in een paar verschillende typen kunnen veranderen; de zogenaamde multipotente stamcel en tenslotte de stamcel die nog maar in één celtype kan veranderen de zogenaamde unipotente stamcel.

Een embryo bestaat volledig uit stamcellen, maar ook een volwassen lichaam bevat stamcellen. Bijvoorbeeld in het beenmerg en in de huid. Deze stamcellen zorgen voor de vernieuwing van respectievelijk bloed en huid.

Hoe kom je aan menselijke stamcellen om uiteindelijk de hartcellen mee te maken?

Stamcellen kun je verkrijgen uit embryo’s en uit een volwassen lichaam. Beide bronnen hebben hun moeilijkheden. Embryonaal stamcellen zijn afkomstig van foetussen van abortussen. Deze bron wil je eigenlijk minimaliseren. Stamcellen uit het volwassen lichaam zijn vaak unipotent en niet voor alle typen weefsel beschikbaar. Een hart bijvoorbeeld bevat bijzonder weinig stamcellen.

Er bestaat een techniek om stamcellen te maken. Hiervoor worden ‘gewone’ cellen teruggebracht naar hun stamcelstadium. Dan kunnen ze delen en vervolgend weer differentiëren naar de cel met de specifieke functie. Dat kan door gewone lichaamscellen en die op een speciale manier te behandelen, waarmee je ze eigenlijk terug laat gaan in hun ontwikkelingsstadium. Zover dat ze eigenlijk elke celtype kunnen worden wat je wilt. Door het toedienen van de juiste stoffen kun je bepalen wat voor type cel je wilt maken.  Deze techniek is ontwikkeld in 2006 door de Japanner Yamanaka die daarvoor de Nobelprijs voor medicijnen heeft gekregen.

Waarom zijn stamcellen zo nuttig voor proefdiervrij onderzoek?

Stamcellen hebben twee eigenschappen. Ze kunnen zich delen en ze kunnen zich ontwikkelen tot verschillende cel-typen.  Je kan dus elke gewenst cel in grote hoeveelheden maken.

Hoe gaat de vermeerderingstechniek van Twan in zijn werk?

Zonder bijzondere maatregelen laten hartspiercellen laten zich moeilijk vermenigvuldigen in een laboratorium. Deze cellen kunnen namelijk hun specifieke functies – het vermogen om elektrische stroompjes te produceren en voort te geleiden en het vermogen om samen te trekken – niet combineren met celdeling. De cellen gedragen zich of als specifieke hartspiercellen die niet kunnen delen of als delende cellen die niet kunnen samentrekken, maar beide tegelijk gaat niet.

Vermeerderen van hartspiercellen kan alleen door ze terug te brengen naar hun celdelingsstadium, ze vervolgens te laten delen en ze dan weer hartspiercellen te laten worden. Sommige virussen beschikken over kankergenen om cellen tot deling aan te zetten en zichzelf daarmee een goede voedingsbodem te verschaffen. Van deze eigenschap maken we gebruik om hartspiercellen te vermenigvuldigen. Belangrijk is dan wel om het virale kankergen op een gegeven moment te kunnen ‘uitschakelen’ zodat de delende cel weer een hartspiercel kan worden. Deze ontwikkeling naar hartspiercel gebeurt spontaan. De cel lijkt zich te kunnen herinneren dat ‘ie ooit hartspiercel is geweest.

Staat jouw vraag er niet tussen? Stel deze dan via ons contactformulier of onze social media kanalen (Facebook, Twitter, Instagram).