Kunnen we vaccins testen zonder dierproeven? Onderzoek van Marieke Hoonakker aan de Universiteit Utrecht laat zien dat het anders kan. Zij onderzocht of celkweken gebruikt kunnen worden om de kwaliteit en veiligheid van vaccins te testen. Haar onderzoek laat zien dat celkweken binnen dit vaccinonderzoek dierproeven kunnen vervangen. Goed nieuws voor de wetenschap!
Vaccins testen met celkweken
Bij een celkweek worden cellen buiten het lichaam in een gecontroleerde omgeving gekweekt en onderzocht. Wetenschappers kunnen zulke cellen gebruiken om biologische processen te bestuderen en te onderzoeken hoe deze reageren.
Marieke Hoonakker onderzocht of celkweken ingezet kunnen worden bij het testen van vaccins. Uit haar onderzoek blijkt dat de kwaliteit en veiligheid van vaccins op deze manier getest kunnen worden. Daarmee laat haar onderzoek zien dat dierproeven voor deze toepassing vervangen kunnen worden door onderzoek met cellen.
Dit soort ontwikkelingen zijn super belangrijk: we willen namelijk niet alleen dat dierproeven stoppen, maar ook zorgen dat er goede wetenschappelijke oplossingen beschikbaar zijn die het gebruik van dieren overbodig maken.
Van dierproef naar mensgerichte oplossing
Celkweken zijn een voorbeeld van wat wij mensgerichte oplossingen noemen: innovatieve onderzoeksmethoden waarmee wetenschappers onderzoek kunnen doen zonder proefdieren.
Waarom vinden we die mensgerichte aanpak zo belangrijk? Een dier is geen mens. Ons uiteindelijke doel is daarom niet alleen wetenschap zonder proefdieren, maar onderzoek dat relevante informatie oplevert voor mensen. Mensgerichte methoden zijn daarop gericht en kunnen resultaten opleveren die beter vertaalbaar zijn naar de mens.
Celkweken zijn daar één voorbeeld van. Binnen proefdiervrije wetenschap worden verschillende innovatieve onderzoeksmethoden ontwikkeld en toegepast. Het ontwikkelen van zo’n methode is daarbij slechts een deel van de oplossing. Uiteindelijk moet een nieuwe methode ook daadwerkelijk gebruikt worden in het laboratorium en in de praktijk. Alleen dan kan een dierproef echt worden vervangen.
Samen werken aan wetenschap zonder dierproeven
Het onderzoek van Marieke laat mooi zien waarom innovatie zo belangrijk is. Gewoontes binnen de wetenschap veranderen niet vanzelf. Daar zijn onderzoekers voor nodig die bestaande onderzoeksmethoden opnieuw durven bekijken en onderzoeken of het slimmer en zonder dieren kan.
Wij geloven dat alle dierproeven uiteindelijk vervangen kunnen worden door mensgerichte onderzoeksmethoden. Door wetenschappers, bedrijven en andere voorlopers bij elkaar te brengen en innovatie te stimuleren, werken we eraan om die overgang te versnellen.
Het onderzoek van Marieke is daar een concreet voorbeeld van: niet alleen kijken naar waarom we dierproeven willen vervangen, maar vooral onderzoeken hoe het anders kan.
Lees meer over het onderzoek van Marieke Hoonakker.
Bekijk ook haar proefschrift: In vitro characterization of pertussis vaccines. Functional analysis as part of the Consistency Approach.