Is jouw make-up, shampoo of dagcrème getest op dieren? Dat is een vraag die steeds meer mensen stellen. Het goede nieuws: in Europa geldt al sinds 2013 een verbod op het testen van cosmetica op dieren. Maar er zijn uitzonderingen, en niet alle merken wereldwijd houden zich eraan.
Op deze pagina lees je wat het verbod precies inhoudt, wanneer er nog wel dierproeven worden gedaan, hoe je dierproefvrije cosmetica kiest en hoe je controleert of een merk dierproefvrij is.
- Download het mini-magazine cosmetica
- Sinds 2013 geldt een verbod op het testen van cosmetica op proefdieren in Europa
- Er gelden uitzonderingen in de Europese regelgeving
- Zo kies je dierproefvrije cosmetica
- Dierproefvrije cosmeticamerken: zo controleer je een merk
- Veelgestelde vragen
- Zo wordt cosmetica dierproefvrij getest
- Het Europese verbod is niet waterdicht
Het Europese verbod op dierproeven voor cosmetica
Sinds maart 2013 is het in de Europese Unie verboden om cosmeticaproducten te verkopen die, of waarvan de ingrediënten, op dieren zijn getest. Dit geldt voor alle cosmetica die je koopt in winkels binnen de Europese Unie: make-up, huidverzorging, shampoo, deodorant, parfum en zeep.
Het verbod is een grote overwinning: voor die datum werden jaarlijks tienduizenden dieren ingezet voor cosmeticatesten. Konijnen, muizen, cavia’s en ratten werden blootgesteld aan stoffen om te bepalen of producten veilig waren voor mensen.
Wist je dit? In 2022 riepen ruim 1,2 miljoen Europeanen de Europese Commissie op om het verbod op dierproeven voor cosmetica beter te beschermen. In 2023 reageerde de Commissie op dit burgerinitiatief en kondigde zij een routekaart aan om dierproeven voor veiligheidstests van chemische stoffen af te bouwen.
Wanneer worden er nog wel dierproeven gedaan voor cosmetica?
Het verbod kent een belangrijke uitzondering: ingrediënten die ook worden gebruikt in andere producten, zoals geneesmiddelen of schoonmaakmiddelen, kunnen in het kader van andere regelgeving nog steeds op dieren worden getest. Daardoor kunnen cosmetica ingrediënten bevatten die óók voor andere toepassingen op dieren zijn getest.
Het Europese verbod geldt alleen voor cosmetica die in Europa worden verkocht. In China waren dierproeven voor veel geïmporteerde cosmetica lange tijd verplicht. Dat is nu deels veranderd: voor veel gewone cosmetica hoeft het niet meer. Voor sommige soorten cosmetica kunnen dierproeven nog steeds verplicht zijn.
- Cosmetica verkocht in de EU: dierproeven voor cosmetische doeleinden zijn verboden; het volledige verkoopverbod geldt sinds 2013.
- Ingrediënten die ook in geneesmiddelen of schoonmaakmiddelen zitten: kunnen onder andere wetgeving nog op dieren worden getest.
- Cosmetica verkocht in China: voor veel gewone cosmetica niet meer standaard verplicht; bij sommige productcategorieën en situaties kunnen dierproeven nog wel nodig zijn.
- Cosmetica verkocht buiten de EU: verschilt per land. Ook hangt dit af van het beleid van het merk.
Let op: een merk kan in Europa cosmetica verkopen die aan het Europese verbod voldoet, maar buiten Europa toch dierproeven laten uitvoeren. Controleer daarom altijd het wereldwijde dierproevenbeleid van een merk, en niet alleen of de producten in Europa worden verkocht.

Hoe kies je dierproefvrije cosmetica?
Alle cosmetica die in de Europese Unie wordt verkocht, moet voldoen aan het Europese verbod op dierproeven voor cosmetische doeleinden. Maar dat betekent niet automatisch dat een merk wereldwijd nooit dierproeven laat uitvoeren. Een keurmerk kan je helpen om te zien welk beleid een merk voert voor zijn producten, ingrediënten en leveranciers.
- Leaping Bunny (Cruelty Free International): het merk controleert niet alleen het eindproduct, maar ook de ingrediënten en de leveranciers. Een onafhankelijke partij kijkt mee of het merk zich aan de regels houdt.
- PETA Global Animal Test-Free: het merk heeft bij PETA bevestigd dat het merk en zijn leveranciers wereldwijd geen dierproeven uitvoeren, laten uitvoeren, betalen of toestaan voor ingrediënten en producten.
- Cruelty free (zonder keurmerk): dit is een verklaring van het merk zelf. Controleer daarom of het beleid wereldwijd geldt en ook leveranciers omvat.
- Vegan keurmerk: geen dierlijke ingrediënten. Dit zegt op zichzelf niets over dierproeven.
Wil je meer zekerheid? Controleer dan of het merk in de officiële database van Cruelty Free International of PETA staat. Bij Leaping Bunny wordt ook gekeken naar de afspraken met leveranciers.
Dierproefvrije cosmeticamerken: zo controleer je een merk
Wil je weten of een merk wereldwijd een dierproefvrij beleid voert? Controleer dan of het merk voorkomt in de actuele database van Cruelty Free International of PETA. Verkoop in Europa zegt namelijk niet alles over het beleid van een merk in andere landen of over de afspraken met leveranciers.
Cruelty Free International controleert onder andere de afspraken met leveranciers en werkt met onafhankelijke controles. PETA houdt lijsten bij van merken die volgens de eigen voorwaarden wel en niet dierproefvrij zijn.
Staat een merk niet in een database? Dan betekent dat niet automatisch dat het op dieren test. Het kan ook betekenen dat er onvoldoende informatie beschikbaar is.
Welke make-upmerken testen op dieren?
Dat is niet altijd zwart-wit. Een merk kan in Europa aan de regels voldoen, maar buiten Europa toch dierproeven laten uitvoeren. En merken binnen hetzelfde concern kunnen een verschillend beleid hebben. Daarom kun je de status van een merk het beste in een actuele database controleren.
Liever een Nederlandstalig overzicht?
Op Shop Like You Give a Damn vind je een lijst met dierproefvrije cosmeticamerken. Ook DierproefvrijNL deelt via het blog en sociale media actuele informatie over cosmetica en dierproeven.
Waarom vind je hier geen volledige merkenlijst?
Het beleid van merken en de regels per land kunnen veranderen. Daarom verwijzen we naar organisaties die deze informatie controleren en hun databases bijwerken. Controleer altijd de nieuwste informatie voordat je een product koopt.
Nieuwsbrief
Ontdek alles over proefdieren en vooral hoe we ze overbodig kunnen maken.
In onze nieuwsbrief vertellen niet alleen wij, maar ook gemotiveerde onderzoekers, je waarom proefdieren tegenwoordig niet meer nodig zijn.
Schrijf je in en ontvang elke maand het laatste proefdiervrij nieuws in je inbox! (65.000 mensen gingen je al voor!)
Veelgestelde vragen
Hoe wordt cosmetica dan wel getest?
Als cosmetica niet meer op dieren wordt getest, hoe weten fabrikanten dan zeker dat hun producten veilig zijn? Daarvoor combineren zij verschillende proefdiervrije testmethoden met bestaande kennis over de ingrediënten. Sommige methoden werken met menselijke cellen en weefsels en geven daardoor informatie die direct gericht is op de mens.
- In-vitrotests: tests buiten het lichaam, bijvoorbeeld met menselijke cellen of gekweekt weefsel. Hiermee kan worden onderzocht hoe een ingrediënt reageert op bijvoorbeeld de huid of ogen.
- Reconstructed Human Epidermis (RhE): een gekweekt huidmodel van menselijke cellen. Het wordt onder andere gebruikt om te testen of een stof de huid irriteert. Deze methode is officieel goedgekeurd als vervanging van dierproeven voor huidirritatie.
- Computer- en AI-modellen: modellen die op basis van de chemische structuur en bestaande gegevens voorspellen of een ingrediënt mogelijk schadelijk is. De betrouwbaarheid verschilt per model en stof.
- Onderzoek met vrijwilligers: een eindproduct kan op een kleine groep vrijwilligers worden getest, bijvoorbeeld om te controleren of het geen huidirritatie veroorzaakt. Dit gebeurt pas nadat de ingrediënten veilig zijn bevonden en er geen reden tot zorg is.
- Bestaande veiligheidsinformatie: fabrikanten kunnen ingrediënten gebruiken waarover al voldoende betrouwbare veiligheidsinformatie beschikbaar is. Ook gegevens over vergelijkbare stoffen kunnen worden meegenomen.

Het Europese verbod is niet waterdicht
Ingrediënten in cosmetica vallen soms ook onder andere Europese regels. Daardoor kunnen ze alsnog op dieren worden getest, bijvoorbeeld om te bepalen of medewerkers er veilig mee kunnen werken.
Ruim 1,2 miljoen Europeanen riepen de EU daarom op om het cosmeticaverbod beter te beschermen. De Europese Commissie beloofde dierproeven voor veiligheidstests van chemische stoffen geleidelijk af te bouwen, maar sloot dit gat in de wet niet. Lees meer over de reactie van de Europese Commissie.
Ook de Europese rechter bevestigde dat zulke dierproeven in sommige gevallen verplicht kunnen worden. In de zaak rond fabrikant Symrise ging het om twee ingrediënten die ook in cosmetica worden gebruikt.



