Voor Roxy Barendregt van Landgoed de Peerdegaerdt zijn dieren geen objecten of productiemiddelen, maar individuen met een eigen karakter, voorkeuren en emoties. Dat wordt misschien wel het duidelijkst zichtbaar in haar band met de drie geredde varkens die op het landgoed wonen: de “Roze Dames” Mary, Spikkel en Appa. Tijdens een teamuitje waren wij te gast op het landgoed en raakten direct onder de indruk van hoe de dieren daar leven en verzorgd worden. Tijd voor een Onderonsje van onze verslaggever Mart de Jong met Roxy van Landgoed de Peerdegaerdt – en met de Roze Dames. 

Roxy van de Peerdegaerdt
Roxy Barendregt met 2 van de 3 Roze Dames

Hoe kwamen de dames hier terecht?

De Roze Dames maakten deel uit van een onderzoek naar de gevolgen van extreem grote worpen bij varkens, dat werd uitgevoerd in de intensieve veehouderij. Voor dit onderzoek werden nesten vergroot naar 23 tot 26 biggen, terwijl een zeug normaal 10 tot 15 biggen krijgt. Wetenschappers onderzochten of deze laatstgeboren biggen, die tijdens de geboorte minder zuurstof krijgen, verschillen vertoonden in sociale vaardigheden en cognitieve ontwikkeling ten opzichte van eerstgeboren biggen.

De Roze Dames overleefden het onderzoek en zouden eigenlijk na zes maanden geslacht worden. De onderzoekers raakten echter onder de indruk van hun intelligentie, sociale gedrag en vriendelijke karakter. Ze werden door de onderzoekers gered uit de bio-industrie en verhuisden naar de Peerdegaerdt, waar ze inmiddels al zo’n acht jaar leven.

Lepeltje-lepeltje-lepeltje slapen

Op de Peerdegaerdt krijgen de varkens de kans om simpelweg varken te zijn. Niet als product, maar als levende wezens met een eigen identiteit. Dat is precies wat Roxy bezoekers wil laten zien. Volgens haar hebben varkens, net als mensen, verschillende karakters. “De ene is grappiger, de andere raakt sneller geïrriteerd. De een is wat slaperiger dan de ander.”

Terwijl ze naar het verblijf van de Roze Dames loopt, vertelt ze hoe de drie iedere nacht lepeltje-lepeltje-lepeltje tegen elkaar aan slapen. “Varkens hebben een duidelijke sociale hiërarchie, maar tegelijkertijd zoeken ze ook elkaars gezelschap op. Ze knuffelen, communiceren voortdurend met elkaar en snurken heel hard,” aldus Roxy.

Karakteristieken

Mary is de kleinste van de drie en volgens Roxy de zachtaardigste. “Ze heeft opvallende blauwe ogen en komt altijd als eerste nieuwsgierig kijken wanneer er bezoek is. Echt zoals een persoon zou doen,” zegt Roxy. “Mary is sociaal, vriendelijk en houdt ervan om aandacht te krijgen. Ze kan zelfs glimlachen en zoekt graag contact met mensen.”

“Spikkel is de leider van de groep. Met haar doordringende bruine ogen maakt ze veel indruk op bezoekers. Ze is de grootste diva die er is,” lacht Roxy. Spikkel staat altijd vooraan als er eten wordt uitgedeeld en bepaalt duidelijk haar positie binnen de groep. Tegelijkertijd laat ze zien hoe intelligent varkens zijn. Roxy vertelt dat varkens ongeveer veertig verschillende geluiden gebruiken om met elkaar te communiceren. Daarnaast kwispelen ze met hun staart als ze blij zijn, iets wat veel mensen niet weten.

Dan is er nog Appa, de meest bedachtzame van het stel. “Zij houdt zich liever wat op de achtergrond en observeert eerst voordat ze in actie komt. Ze neemt alles in zich op en besluit vervolgens wat ze ermee wil doen,” vertelt Roxy. Appa zoekt alleen contact als ze zich daar prettig bij voelt en laat daarmee zien dat ook dieren hun eigen grenzen en voorkeuren hebben.

Wat voor proefdieren zijn dit? 

Zoals in het artikel wordt uitgelegd, zijn deze varkens gebruikt voor onderzoek in de bio-industrie. Dat is anders dan het fundamentele wetenschappelijke onderzoek of de veiligheidstesten waarvoor proefdieren worden gebruikt en waar wij meestal over berichten, als het gaat om nieuwe manieren van onderzoek doen en het uitbannen van vreselijke dierproeven. Maar de gevoelens van deze dieren zijn natuurlijk hetzelfde en dat maakt dat wij ons helemaal kunnen herkennen in wat Roxy vertelt. Zeker als je bedenkt dat alleen al in Nederland jaarlijks 6.429 varkens worden gebruikt in dierproeven (cijfer 2024).

Naar elkaar kijken als gelijken

De manier waarop Roxy over de Roze Dames spreekt, zegt veel over haar visie op dieren. Ze probeert dieren niet te vermenselijken, maar benadrukt juist dat zij net als wij levende individuen zijn. “Wij zijn ook dieren,” zegt ze. Voor haar gaat het erom dat mensen voorbij het label ‘varken’ kijken en het dier leren zien dat daarachter schuilgaat. Op Landgoed de Peerdegaerdt krijgen Mary, Spikkel en Appa die kans iedere dag opnieuw: niet als onderdeel van een systeem, maar als zichzelf.

Roxy met schaap
Mart met varkens
mart met microfoon bij varkens

Over Proefdiervrij
Hoe we met dieren omgaan, zegt iets over wie we zijn als samenleving. Zeker als die dieren worden gebruikt in onderzoek dat bedoeld is om mensen beter te maken. Proefdiervrij werkt aan een wereld zonder dierproeven, door mensgerichte, proefdiervrije wetenschap zichtbaar te maken en te versnellen.

Die verandering is al in gang. Steeds vaker worden dierproeven vervangen door mensgerichte modellen die beter laten zien wat er in het menselijk lichaam gebeurt. Toch blijven dierproeven vaak de standaard. Met 2030 als stip op de horizon werken we toe naar een kantelpunt waarin proefdiervrije methoden de norm zijn. Zo helpen we loslaten wat niet meer past en bouwen we aan onderzoek dat mensen helpt, zonder dieren onnodig te gebruiken.

Het is tijd voor menselijkheid. De toekomst is proefdiervrij!