In het kort:

  • Wereldproefdierendag (24 april) is het moment om niet alleen stil te staan bij dierenleed, maar ook bij oplossingen
  • We lanceren onze campagne ‘Tijd voor menselijkheid’ omdat een proefdiervrije toekomst niet alleen beter is voor dieren, maar ook leidt tot zorg die beter aansluit op de mens.
  • We staan op een kantelpunt naar mensgericht onderzoek: wetenschap, studenten en maatschappij zijn klaar voor verandering

Tijd voor menselijkheid: wetenschap zonder dierproeven

We leven al lange tijd met het idee dat vooruitgang niet zonder dierproeven kan. Zo weet 47% van de Nederlanders niet dat er inmiddels alternatieven zijn voor dierproeven. Het voelt logisch, bijna vanzelfsprekend. Maar juist dat denken houdt ons vast in een systeem dat niet meer past bij deze tijd. Het is tijd voor wetenschap zonder dierproeven, voor mens en dier. Vandaar dat we vandaag, op wereldproefdierendag, onze nieuwe campagne ‘Tijd voor menselijkheid’ lanceren.

Debby Weijers, onze directeur, legt uit: “Wereldproefdierendag is van oudsher een moment waarop we stilstaan bij het leed van dieren in laboratoria. En dat blijft belangrijk. Want we mogen nooit vergeten wat er speelt. Maar voor mij voelt dit ook als hét moment om het gesprek verder te brengen. Juist op deze dag willen we niet alleen laten zien wat er misgaat, maar vooral wat er mogelijk is. Dat we niet vast hoeven te blijven zitten in het systeem zoals het nu is. Dat er een volgende stap is.”

Tijd voor menselijkheid

Voor Debby betekent ‘tijd voor menselijkheid’ dat we eerlijk durven kijken naar waar we nu staan. “Ik weet dat dierproeven niet alleen veel dierenleed veroorzaken, maar ook dat de resultaten niet goed te vertalen zijn naar de mens. Maar liefst 76% van de Nederlanders heeft hierover echter geen idee. Ik ben ervan overtuigd dat we betere resultaten kunnen verkrijgen als we ons richten op proefdiervrije methoden.”

Dus het is eigenlijk heel simpel: als we beter weten, moeten we ook beter doen.

“Menselijkheid gaat voor mij niet alleen over compassie, maar ook over slimme keuzes maken. Over onderzoek dat echt werkt voor mensen én recht doet aan dieren. Dat is niet alleen een idealistisch eindpunt, maar in mijn ogen ook echt de logische volgende stap.”

Debby Weijers, directeur Proefdiervrij

Systeemverandering in gang

Want dierproeven zijn geen neutrale keuze. Ze zijn onderdeel geworden van een systeem dat ooit logisch leek, maar nu steeds meer knelt. Debby: ““Het grootste probleem is dat dierproeven zo diep in het systeem zitten. Niet per se omdat ze het beste zijn, maar omdat ze vertrouwd zijn. We zien dat veel medicijnen die op dieren werken, uiteindelijk niet werken bij mensen. Dat betekent dat we tijd, geld en energie verliezen.”

Debby legt verder uit: “Voor ons betekent ‘menselijkheid’ aan de ene kant betere, snellere en betrouwbaardere ontwikkelingen van medicijnen en behandelingen die écht werken voor patiënten. Aan de andere kant gaat het over hoe we die vooruitgang bereiken: zonder dierenleed. Juist in die combinatie zit de kracht. Want door te kiezen voor mensgerichte, proefdiervrije methoden, werken we niet alleen aan een toekomst zonder dierproeven, maar ook aan zorg die beter aansluit op de mens.”

En misschien nog wel belangrijker: we zijn gewend geraakt aan een omweg. “We proberen de mens te begrijpen via een dier, terwijl we inmiddels technieken hebben die direct op de mens gericht zijn. Toch blijven we vasthouden aan wat we kennen. Dat is geen onwil, dat is hoe systemen werken. Maar het laat wel zien waarom verandering in datzelfde systeem juist zo hard nodig is,” aldus Debby.

Geen eindpunt, wel kantelpunt

We staan op een kantelpunt. Nog niet op het eindpunt, maar wel op een moment waarop steeds duidelijker wordt dat het anders kan. En dat het anders moet. Debby: “Je merkt aan alles dat we op een kantelpunt staan. Aan de wetenschap, aan jonge onderzoekers, maar ook aan het bredere publiek. Studenten willen leren werken met proefdiervrije modellen. En ook in de maatschappij groeit het besef dat dierproeven niet meer vanzelfsprekend zijn. Zo is maar liefst 39% ervan overtuigd dat sommige proefdiervrije methoden beter werken dan dierproeven.” 

Mensen voelen dat het huidige systeem niet meer klopt, maar nog zoeken naar wat daarvoor in de plaats moet komen. Dat is niet gek: 34% van de Nederlanders weet niet eens dat er in Nederland nog dierproeven worden gedaan. En precies dat is een kantelpunt: het moment waarop de oude logica begint te wankelen en er ruimte ontstaat voor iets nieuws. “Onze campagne is een uitnodiging om anders te gaan denken. Het is tijd om los te laten wat ons niet meer verder brengt. En ruimte te maken voor wat dat wél doet, het is tijd voor menselijkheid,” besluit Debby.

Feiten tegen dierproeven

Vind je ook dat dierproeven verleden tijd zijn, maar raak je soms verwikkeld in verhitte discussies? Wij helpen je om het gesprek aan te gaan of dat nu aan de keukentafel is of in het lab. Check onze argumentenpagina voor wetenschappelijk onderbouwde feiten die laten zien waarom dierproeven verleden tijd kunnen én moeten worden.

Over Proefdiervrij
Hoe we met dieren omgaan, zegt iets over wie we zijn als samenleving. Zeker als die dieren worden gebruikt in onderzoek dat bedoeld is om mensen beter te maken. Proefdiervrij werkt aan een wereld zonder dierproeven, door mensgerichte, proefdiervrije wetenschap zichtbaar te maken en te versnellen.

Die verandering is al in gang. Steeds vaker worden dierproeven vervangen door mensgerichte modellen die beter laten zien wat er in het menselijk lichaam gebeurt. Toch blijven dierproeven vaak de standaard. Met 2030 als stip op de horizon werken we toe naar een kantelpunt waarin proefdiervrije methoden de norm zijn. Zo helpen we loslaten wat niet meer past en bouwen we aan onderzoek dat mensen helpt, zonder dieren onnodig te gebruiken.