We willen medicijnen die werken. Maar niet elk medicijn werkt voor iedereen hetzelfde. De één knapt op. De ander krijgt bijwerkingen. Dat heeft alles te maken met jouw genetische profiel. Of je man of vrouw bent, of je een bepaalde culturele achtergrond hebt, wat jouw voorgeschiedenis is en welke aandoeningen je eventueel nog meer hebt. Dat is een fijnmazig samenspel van factoren die voor iedereen anders zijn, maar wel voor een groot deel bepalen of een bepaalde therapie aanslaat. 

Dierproeven weerspiegelen deze variatie niet. Maar mensgerichte modellen kunnen dat wél nabootsen. Met organoids van verschillende patiënten kun je voorspellen welke therapie bij welke patiënt werkt. Dat noemen we personalized medicine.

Het bijzondere aan personalized medicine is dat artsen de medicijnen kunnen voorschrijven die écht werken, in plaats van eerst een heleboel zaken uit te proberen en uit te sluiten. Dit bespaart een hoop wachttijd, ongemak, kosten en leed bij mensen. En net zo goed bij dieren, want die hebben we bij deze manier van onderzoek niet meer nodig. 

Wetenschappers zijn enthousiast: zij hebben waardevolle resultaten bereikt met onderzoek op basis van organen-op-chips. En er is nog veel meer te ontdekken en op grote schaal uit te rollen, wanneer proefdiervrije technieken ruim baan zouden krijgen. Maar de transitie naar proefdiervrij onderzoek stagneert onder invloed van oude gewoonten.