Dierproeven kosten een vermogen… en leveren verrassend weinig op. De Amerikaanse onderzoeksorganisatie NCATS (onderdeel van de National Institutes of Health) benadrukt al jaren dat het huidige systeem van geneesmiddelenontwikkeling inefficiënt is. Een belangrijk punt dat zij maken: veel resultaten uit dierproeven vertalen slecht naar de mens. Niet gek dus ook dat zowel de Verenigde Staten en  het Verenigd Koninkrijk al plannen hebben gepresenteerd voor een proefdiervrije toekomst.

Best logisch eigenlijk. Want hoe goed je een dierproef ook probeert na te bootsen, een mens blijft fundamenteel anders. Menselijke ziekten zijn vaak veel complexer dan wat je in een muis of ander proefdier kunt simuleren. Daardoor lijken resultaten in het lab veelbelovend, maar blijken ze in de praktijk niet te werken zoals gehoopt. Dat heeft grote gevolgen. Niet alleen voor dieren, maar ook voor de voortgang van de wetenschap en de kosten.

Want elke mislukte stap betekent opnieuw beginnen: nieuwe studies, nieuwe dieren, nieuwe investeringen. Zo stapelen de kosten zich op en wordt onderzoek onnodig duur. Geld dat ook geïnvesteerd had kunnen worden in innovatieve, mensgerichte methoden die beter voorspellen wat er in ons lichaam gebeurt.

Maar het goede nieuws is dat het anders kan. Sterker nog: van organ-on-chips wordt geschat dat ze onderzoekskosten in de farmaceutische ontwikkeling met 10% tot 26% kunnen verlagen. Door te kiezen voor proefdiervrije, mensgerichte modellen – zoals onderzoek met menselijke cellen, weefsels en organ-on-chip – kunnen we niet alleen kosten besparen, maar ook sneller tot betere en betrouwbaardere resultaten komen. Winst voor mens én dier.