Wat fantastisch dat je donateur bent!

We stellen je betrokkenheid bij de proefdieren zeer op prijs. Door jouw bijdrage kunnen we investeren in proefdiervrij onderzoek. Zo streven we naar betere resultaten voor mens én dier. Samen met jou bouwen we aan een duurzame toekomst zonder het gebruik van proefdieren. Bedankt!

Debby Weijers
Algemeen Directeur

Onze toekomstplannen

Proefdiervrij ziet zichzelf als de motor achter de ontwikkeling van proefdiervrij onderzoek. De wereld van de wetenschap en technologie ontwikkelt zich razendsnel en nu is het het juiste moment om extra vaart te zetten achter een proefdiervrije wetenschap.

Zeg nee tegen de plofmuis!

Steeds meer proefdieren worden ingezet voor onderzoek naar leverziekten. In dit soort onderzoek worden vooral plofmuizen gebruikt. Plofmuizen zijn muizen die altijd honger hebben. Ze worden vetgemest waardoor ze overgewicht krijgen. Vervolgens kijken onderzoekers naar de gevolgen hiervan op de werking van de lever. Maar onderzoek op deze plofmuis levert helemaal geen bruikbare resultaten op om menselijke leverziekten te kunnen behandelen. Daarom pakt prof. Peter Olinga het anders aan: hij gaat een model ontwikkelen waarin hij gebruik maakt van menselijke leverplakjes op een chip. Help Peter en zijn team proefdiervrij leveronderzoek te doen dat een beter leven mogelijk maakt voor mens en dier!

Even voorstellen

Prof. Peter Olinga

Prof. Peter Olinga

Universitair Hoofddocent aan de Rijksuniversiteit van Groningen

‘Steeds meer onderzoekers gaan over op in vitro onderzoek. Dat levert simpelweg veel meer informatie op. Het is moeilijk om hier getallen aan te koppelen, maar zodra het bewijs er ligt dat dit model betere resultaten oplevert, gaan steeds meer onderzoekers hiermee aan de slag. Ik ben ervan overtuigd dat we met het gebruik van humaan materiaal veel dichter bij de mens staan, en dat is beter voor mens én dier!’

Els Jonkers

Els Jonkers

Community Manager Stichting Proefdiervrij

‘Net als waarschijnlijk iedereen wist ik van het akelige bestaan van de plofkip. Maar dat er ook een plofmuis gecreëerd wordt die vervolgens ingezet wordt in leveronderzoek wist ik niet. Een heel naar idee. En dan blijkt ook nog eens dat onderzoek met deze gemanipuleerde creatie geen succes oplevert. Ik vind het fantastisch dat Peter Olinga het over een andere boeg gooit. Hij maakt gebruik van een innovatieve proefdiervrije techniek waar zowel mens als dier beter van wordt!’

Meer over dit project

Impact van leverziekten

Leverziekten vormen een groot probleem voor de volksgezondheid, met name onder de groep mensen die overgewicht heeft. Door overgewicht kan vet zich in de levercellen ophopen. Dit kan leiden tot ontstekingen en vervolgens tot het ontstaan van verlittekening van de lever. Leververvetting geeft niet alleen ernstige schade aan de lever, maar vergroot ook het risico op hart- en vaatziekten en de ontwikkeling van leverkanker.

De plofmuis

Een veel gebruikt model in leveronderzoek is de zogenaamde plofmuis. Deze muis is zodanig genetisch gemanipuleerd dat het dier altijd honger heeft en nooit verzadigd raakt. Hierdoor ontwikkelt de muis overgewicht en kan leververvetting ontstaan. Echter, de leververvetting van de muis lijkt slechts voor 12% op de menselijke variant! Wij vinden het onbegrijpelijk dat de plofmuis nog steeds gebruikt wordt voor dit type onderzoek terwijl het geen betrouwbare resultaten oplevert voor de mens. Daarom is het zo belangrijk dat er een beter model wordt ontwikkeld waarbij gebruik wordt gemaakt van menselijk materiaal.

Leverplakjes op een chip

Prof. Peter Olinga en zijn onderzoeksteam ontwikkelen een model waarin ze gebruik maken van menselijk leverweefsel. Dit restweefsel is beschikbaar gekomen na een operatieve ingreep. Dit weefsel wordt in dunne plakjes gesneden. Deze plakjes zullen in een chip geplaatst worden. Deze chip bootst lichaamsprocessen na waardoor het weefsel zo lang mogelijk in leven kan worden gehouden. Met deze chip kunnen we in de toekomst beter onderzoek doen naar medicijnen tegen leverziekten.

Help mee!

Het onderzoeksteam weet inmiddels precies hoe de leverplakjes gemaakt kunnen worden. Nu is het zaak om deze plakjes in een chip te plaatsen. Om dit mogelijk te maken, hebben Peter en zijn team jouw hulp hard nodig! Doneer en zeg nee tegen de plofmuis, beter voor mens en dier!

FAQ

Waarom zijn leverziekten een groot probleem voor de volksgezondheid?

De meeste mensen weten dat leverschade kan ontstaan door overmatig drankgebruik. Dat de lever ook aangetast kan worden door overgewicht of een ongezonde leefwijze is veel minder bekend. Geschat wordt dat alleen al in Nederland een miljoen mensen diabetes type 2 hebben. Maar niet iedereen heeft dat door omdat er geen of vage klachten zijn. Mensen met deze vorm van suikerziekte, krijgen vaak te maken met vet dat zich ophoopt in de levercellen (leververvetting). Dit kan leiden tot ontstekingen en vervolgens tot het ontstaan van verlittekening van de lever. Leververvetting geeft niet alleen ernstige schade aan de lever, maar vergroot ook het risico op hart- en vaatziekten en de ontwikkeling van leverkanker. Dat betekent dat leverziekten een groot probleem vormen voor de volksgezondheid.

Hoe komen jullie aan het menselijke weefsel voor jullie model?

Het menselijk weefsel dat wij gebruiken is restmateriaal dat beschikbaar is gekomen na een operatieve ingreep. Tijdens de operatie wordt een tumor in de lever verwijderd waarbij altijd een klein randje (gezond) restweefsel meekomt.

Waarom plaatsen jullie de leverplakjes op een chip?

De chip zorgt er niet alleen voor dat het weefsel wordt voorzien van voedsel en zuurstof, maar bootst ook andere lichaamsprocessen na waardoor het weefsel onder optimale omstandigheden zo lang mogelijk in leven kan worden gehouden.

Welke proefdieren worden er traditioneel voor dit type onderzoek ingezet?

In onderzoek naar leverziekten worden vooral muizen gebruikt. Een veel gebruikt model is helaas nog steeds de zogenaamde plofmuis. Deze muis is zodanig genetisch gemanipuleerd dat het dier nooit verzadigd raakt. Hierdoor ontwikkelt de muis overgewicht (obesitas) en een (mogelijke) vorm van leververvetting. Echter, in de praktijk is deze vorm van leververvetting haast niet te vergelijken met de menselijke variant. Dat betekent dat er veel proefdieren moeten worden gebruikt om ook maar enigszins een vergelijking te kunnen maken met het proces van leververvetting bij de mens.

Wat is NASH?

NASH is een verzamelnaam voor aandoeningen aan de lever. Overgewicht leidt vaak tot vervetting van de lever. Dit gaat nogal eens samen met een ontsteking aan de lever. Deze combinatie heet NASH.

De onderzoeker aan het woord

Prof. Peter Olinga
Prof. Peter Olinga
Universitair Hoofddocent aan de Rijksuniversiteit van Groningen

Model met veel mogelijkheden

Ik weet precies hoe het model eruit gaat zien en welke mogelijkheden het heeft. Het mooie van onze leverplakjes op een chip is dat we meer te weten komen over het proces van leververvetting in de mens. In de toekomst kunnen we ook efficiënter zoeken naar mogelijke nieuwe medicijnen. Het voordeel van de leverplakjes is dat ze bestaan uit verschillende celtypes, net zoals de lever, waardoor een betrouwbaar model ontstaat van de echte menselijke lever.

Internationaal effect

Als je kijkt naar de directe effecten zal je zien dat dit model op de langere termijn veel proefdieren zal vervangen, omdat de plofmuis dan niet meer nodig is. Maar er is nog een indirect effect dat ook op korte termijn heel veel dieren zal besparen. Er werken in ons lab aan de Rijksuniversiteit Groningen namelijk onderzoekers uit alle delen van de wereld. Op dit moment zijn hier zeven nationaliteiten vertegenwoordigd. In Vietnam, om maar een voorbeeld te noemen, wordt heel anders aangekeken tegen het gebruik van proefdieren. De studenten die hier vertrouwd zijn geraakt met het gebruik van in vitro technieken, gaan thuis niet meer aan de slag met dierproeven als ze eenmaal bekend zijn met de veel efficiëntere proefdiervrije manieren om aan de gewenste informatie te komen. Zij krijgen sowieso een heel andere en kritische kijk op het gebruik van proefdieren mee.

Verwachtingen voor de toekomst

Steeds meer onderzoekers gaan over op proefdiervrije onderzoeksmethoden. Dat levert simpelweg veel meer informatie op. Het is moeilijk om hier getallen aan te koppelen, maar zodra het bewijs er ligt dat dit model betere resultaten oplevert, gaan steeds meer onderzoekers hiermee aan de slag. Wij zijn niet de enigen die werken aan de ontwikkeling van proefdiervrij onderzoek. Dat is een trend die gelukkig steeds meer navolging vindt. Help deze trend vooruit door bij te dragen aan ons project!

Funders

Desiree Goudsmith € 100
Joan Knol € 5
carin van den bergh € 15

Amstelveen

Voor een wereld zonder proefdieren

word donateur of doneer eenmalig