Het coronavirus is het gesprek van de dag. Wetenschappers werken hard aan het vinden van een vaccin, maar vallen bij een pandemie als deze snel terug op bekende onderzoeksmethoden: dierproeven. Op deze pagina houden we je op de hoogte van de invloed van het coronavirus op dierproeven en andersom. 

Heb je vragen over het coronavirus en dierproeven? Onderaan deze pagina vind je een FAQ. Staat je vraag er niet bij? Stuur dan een mailtje naar info@proefdiervrij.nl of vraag het ons op onze social kanalen!

Live video

Onze adviseur wetenschap en innovatie, Saskia Aan, beantwoordde live op Facebook jullie vragen over het coronavirus. Je kunt de live-video hier terug kijken.

Onze maatregelen

Wij doen er alles aan om besmetting waar mogelijk te voorkomen. Zo werken onze medewerkers zoveel mogelijk vanuit huis. Lees hier meer over onze maatregelen.

Debby’s Blog

Onze directeur Debby Weijers heeft een blog geschreven met daarin haar opinie.

“Ik begrijp heel goed dat we zo snel mogelijk een vaccin willen ontwikkelen en dat hiervoor bestaande methoden gebruikt worden, maar op mens gebaseerd onderzoek kan uiteindelijk sneller voor een werkzaam vaccin tegen het coronavirus zorgen.”

Lees haar blog hier.

FAQ

Wat doen jullie tegen het coronavirus?

In de zoektocht naar een medicijn of vaccin voor het coronavirus, wordt er op grote schaal gebruik gemaakt van proefdieren. Het is jammer om te zien dat er niet gekeken wordt naar de alternatieven.

We zijn tegen het gebruik van alle soorten dieren voor onderzoek. Natuurlijk zien wij ook graag dat er snel een manier gevonden wordt om het coronavirus te bestrijden, maar wij vinden dat hiervoor veel meer gebruik gemaakt kan worden van proefdiervrije modellen.

Op de korte termijn proberen wij zoveel mogelijk mensen te informeren over wat er zich afspeelt en over welke andere opties er zijn voor onderzoek.

Daarnaast zijn wij op dit moment in overleg met verschillende partijen over de mogelijkheden om proefdiervrij corona onderzoek op te starten. De beste manier om het doen van dierproeven te stoppen, is door te laten zien dat het ook anders kan: op een manier die wel resultaten oplevert, maar dan zonder het gebruik van dieren. Helaas kunnen we op dit moment weinig meer doen aan het onderzoek wat al loopt.

We blijven ook op de lange termijn aan een oplossing werken. Via financiering van onderzoek naar proefdiervrije modellen, willen we ervoor zorgen dat er in de toekomst genoeg alternatieven beschikbaar zijn. Als we ervoor zorgen dat dierproeven overbodig worden, kunnen we voorkomen dat er wordt teruggevallen op dierproeven, zelfs in tijden van crisis.

Veel van het werk dat wij doen, speelt zich dus af achter de schermen, maar dat maakt het niet minder krachtig. Wij zijn niet de organisatie die protestacties organiseert. Door samen te werken met onderzoekers, maar ook met bedrijven en de overheid, willen wij bijdragen aan een echte lange termijn oplossing.

Zijn jullie nog bereikbaar i.v.m. het coronavirus?

Ja, zeker! Alhoewel wij nu grotendeels vanuit huis werken, om zo onnodige risico’s te voorkomen, blijven wij gewoon goed bereikbaar.

Je kan telefonisch en per mail contact met ons opnemen. Wil je meer weten over de verdere corona maatregelen die wij hebben getroffen? Je leest het hier.

Welke dieren worden gebruikt in dierproeven voor corona-onderzoek?

Er worden veel dieren ingezet, maar geen van deze diersoorten weerspiegelt de situatie van het coronavirus in de mens.

Muizen: Normale muizen worden niet ziek van het coronavirus. Daarom worden er nu genetisch gemodificeerde muizen gebruikt in onderzoek, die wél ziek kunnen worden van het virus. Omdat deze muizen gefokt moeten worden, duren dierproeven met deze muizen erg lang.
Lees hier meer over de muis als proefdier.

Apen: Het immuunsysteem van apen lijkt op die van mensen. Daarom worden apen normaal gezien ook ingezet voor virusonderzoek. In Nederland worden proefapen gefokt in Rijswijk en Rotterdam. Lees hier meer over de aap als proefdier.

Fretten en hamsters: Deze twee diersoorten worden met name ingezet bij dierproeven voor longziektes. Fretten kunnen bijvoorbeeld, net als mensen, niezen en koorts krijgen.

 

Kan mijn huisdier besmet raken met het coronavirus?

In Nederland zijn er enkele gevallen van honden en katten die besmet zijn geraakt met het coronavirus. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is er geen wetenschappelijk bewijs dat deze dieren het virus kunnen overdragen op de mens. Wel is bekend dat katten en fretten het virus aan soortgenootjes kunnen doorgeven.

Om te voorkomen dat huisdieren ziek worden adviseert de WHO en het RIVM mensen, die symptomen van het coronavirus vertonen, het lichamelijk contact met hun huisdier zo veel mogelijk te beperken. Op de website van het RIVM lees je meer over corona en huisdieren.

 

Werkt een proefdiervaccin wel voor mensen?

Dat weten we pas zeker als het gebruikt wordt door mensen, maar dieren zijn nou eenmaal geen mensen. Vaak hebben op dier geteste vaccins en medicijnen niet het gewenste resultaat. Meer dan 90% van alle nieuwe, door dierproef ontwikkelde medicijnen, werken niet in mensen.

Worden dierproeven overgeslagen bij het ontwikkelen van een coronavaccin?

Momenteel zijn er een aantal organisaties die zijn begonnen met het testen van een potentieel vaccin voor het coronavirus op mensen. Eén organisatie, Moderna, heeft dierproeven als het ware overgeslagen en is direct begonnen met het testen op mensen. Helaas betekent dit niet dat ze helemaal geen dierproeven doen: Moderna doet namelijk parallel alsnog dierproeven met muizen, om de veiligheid van het geteste vaccin te bepalen. Er vinden dus tegelijkertijd dierproeven en testen op mensen plaats.

Wordt er ook proefdiervrij corona onderzoek gedaan?

UPDATE 1 mei 2020: Er staat momenteel vanuit ZonMw een call open voor proefdiervrij corona-onderzoek. Wij investeren hier €500.000 euro in. Het is erg belangrijk dat er onderzoeksmodellen worden ontwikkeld, die zijn gebaseerd op menselijke cellen en weefsels. Alleen door het ontwikkelen van alternatieven, kunnen we proefdieren in corona onderzoek en in toekomstig onderzoek overbodig maken.

Bij een pandemie en de paniek die erbij hoort, worden proefdiervrije methoden vaak overgeslagen. Er moet snel gehandeld worden, waardoor wetenschappers kiezen voor de oude, bekende methode: de dierproef.

Er zijn wel een aantal onderzoekers die proefdiervrije methoden inzetten, zoals bij het Wyss Institute in Amerika. Hier gaat het om het testen van bestaande medicijnen, niet om nieuwe vaccins.

Ook in Nederland wordt hard gewerkt aan het vinden van een behandeling of vaccin tegen corona. Gelukkig ook met proefdiervrije methoden. Katja Wolthers en haar (Europese) collega’s doen onderzoek naar het virus m.b.v. organoids. Ook Pieter Hiemstra maakt lange dagen in het lab. Samen met het virologie-lab in Leiden zet hij zijn proefdiervrije longmodel in om onderzoek te doen naar de ziekte. Hij is ervan overtuigd dat alleen humane modellen het juiste antwoord gaan geven.

Welke proefdiervrije methoden zouden dierproeven in corona onderzoek kunnen vervangen?

Er zijn een aantal proefdiervrije methoden die dierproeven in virusonderzoek kunnen vervangen, zoals organoids en organs-on-a-chip. Helaas zijn deze methoden op dit moment nog niet in een stadium waarin zij dierproeven in corona onderzoek daadwerkelijk kunnen vervangen.

Wat kan ik doen?

Al het onderzoek is al in gang gezet. We moeten ervoor zorgen dat in de toekomst er proefdiervrije modellen beschikbaar zijn. Door proefdiervrije innovatie te stimuleren en de komst van proefdiervrije ontwikkelingen, worden dierproeven overbodig. Hiervoor hebben we jouw hulp nodig.