Er zijn meer dan 30 diersoorten die gebruikt worden als proefdier in onderzoek. Onder deze lijst met proefdieren vallen ook uitheemse dieren, zoals apen. In welke proeven worden apen gebruikt en waarom? Je leest het hier.

  • Onderzoek op apen in Nederland
  • Wat maakt de aap een proefdier?
  • Het lot van een proefaap
  • In 2025 moeten er 40% minder proeven op apen gedaan worden
  • Onderzoek op mensapen is verboden in Europa

Dierproeven op apen in Nederland

Ook in Nederland dierproeven op apen gedaan. Sterker nog, het grootste apentestcentrum van Europa staat in Rijswijk, Zuid-Holland. In het Biomedical Primate Research Centrum (BPRC) worden jaarlijks honderden apen gebruikt in dierproeven.

Apen worden vooral gebruikt in onderzoek ten behoeve van de mens, zoals in virusonderzoek en medicijnonderzoek.

In 2018 zijn er in Nederland 160 dierproeven op apen gedaan. Dit zijn er minder dan in 2017, maar elke dierproef is er één te veel. Gelukkig zijn er in 2018 geen dierproeven op java-apen gedaan.

Waarom een aap als proefdier?

Apen worden als proefdier gebruikt, omdat zij erg veel op mensen zouden lijken. Toch zijn resultaten uit proefdieronderzoek, ongeacht welk dier gebruikt wordt, lastig door te vertalen naar de mens.

Door modellen te gebruiken die zijn gebaseerd op de menselijke situatie, wordt onderzoek betrouwbaarder. Daarom investeren wij in onderzoekers die proefdiervrije onderzoeksmethoden ontwikkelen: zoals dr. Katja Wolthers! Het organoidmodel dat zij ontwikkeld is gebaseerd op gekweekte, menselijke cellen en kan apen in onder andere virusonderzoek overbodig maken.

Minder proeven op apen tegen 2025

Het BPRC kreeg in 2018 de opdracht van de overheid om het aantal proeven op apen te verminderen. In 2025 moeten er 40% minder dierproeven worden gedaan door het apentestcentrum.

Helaas wordt in het reductieplan van het BPRC vooral beschreven waarom proeven met apen noodzakelijk zijn. Er wordt weinig gekeken naar proefdiervrije alternatieven; het BPRC kiest er in plaats daarvan voor om minder onderzoek te doen.

Debby Weijers, directeur Proefdiervrij: “De slag die het BPRC moet maken, is dat zij voor het doen van onderzoek niet per se apen hoeft in te zetten. Minder proeven met apen betekent niet minder onderzoek.”

Na een dierproef

Apen worden voornamelijk als proefdier ingezet bij onderzoek naar infectieziekten. Bij deze onderzoeken, worden apen besmet met een ziekte en in quarantaine geplaatst. Door hun besmetting, kunnen veel apen niet meer herplaatst worden. Zij worden na hun dierproef hergebruikt of geëuthanaseerd. In 2018 hadden 121 van de 160 dierproeven met resusapen een dodelijke afloop.

Soms mogen proefapen het laboratorium wel levend verlaten. Zo zijn eind december 2016 twee proefapen van de Radbout Universiteit opgevangen door Stichting Aap, omdat de vergunning van de universiteit voor dierproeven op apen was verlopen.

De uitzondering: mensapen

In Europa is het verboden om dierproeven te doen op mensapen. Daar hebben wij lang voor gevochten! Nederland was namelijk het laatste land in Europa waar nog proeven op chimpansees gedaan werden, maar in 2003 werd het verbod eindelijk van kracht.

In andere werelddelen worden mensapen – met name chimpansees – helaas nog wel gebruikt in dierproeven.

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van al het proefdiervrije nieuws? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!